Przejdź do głównej zawartości

Posty

Wyświetlanie postów z 2013

"O Stephenie Hawkingu, czarnej dziurze i myszach podłogowych", Katarzyna Ryrych

Życie w hermetycznej sferze potrafi nieść to, co piękne i wzniosłe, w zderzeniu z powszechnym nurtem jawi się jednak jako sztuczne. Dwudziestotrzyletni geniusz - Stefan Jastrzębski - z powodu niepełnosprawności skazany jest na izolację; choroba przykuwa go do łóżka, a pośrednio dotyka bliskich: brata, mamę...

„W dżungli”, Bènèdicte Guettier

Przebranie intryguje; widzom obiecuje przygodę, aktorów dystansuje wobec publiczności, dodając pewności i zachęcając do odgrywania ról. Karty "W dżungli" przypominają maski; są nieco inne od typowych, bo ich bohaterowie (siedem egzotycznych zwierząt) nie mają twarzy.

"O czym pada śnieg", Agnieszka Tyszka; ilustracje: Aleksandra Kucharska-Cybuch

Razem wszystko smakuje pełniej i lepiej, szukamy więc głębszych więzi, a w nich dzielimy się radością, ufnie przyjmujemy otuchę, po prostu cieszymy wspólnym byciem. W świecie biedronki Dzidzi, gąsienicy Gąsi oraz pani Ćmy jest podobnie - bliskość intensyfikuje piękno, gdy więc nagle zaczyna jej brakować, aromat życia gaśnie.

"Uczucia, co to takiego? ", Oscar Brenifier; ilustracje: Serge Bloch

Szanować to nie oceniać - wsłuchiwać się i starać zrozumieć. Wspierać, ufać i towarzyszyć. Oscar Brenifier inicjuje ważki dialog między dorosłym a dzieckiem, nie umniejszając wartości młodszej strony. Wie, że dociekliwość wpisana jest w dziecięcą naturę, mistrzowską narracją topi więc niepewność zdawania pytań, ośmiela do głębszej (niepowierzchownej) refleksyjności.

"Danuta Wawiłow dzieciom", ilustracje: Jola Richter-Magnuszewska

Rozmarzona dziecięca dociekliwość nie spieszy się, pochylając się nad nieznaczącymi okruchami rzeczywistości. Wyłapuje ich dziwność i uwypukla ją, zdobiąc magią. Jest bliska jakże dziecięcym bohaterom wierszy Danuty Wawiłow. Fantazja okazuje się dla nich radosnym kołem ratunkowym - pomaga stawić czoła rozmaitym wyzwaniom: smutkowi, lękom, samotności...

"Baśnie polskie. Cudowna studzienka", opracowanie: Joanna Papuzińska, ilustracje: Elżbieta Wasiuczyńska

Kontrasty baśni wyraźnie uwypuklają funkcjonowanie odwiecznych reguł. Wrogie są bogactwu, ufają prostocie, uśmiechają się do niewinności i szczerego wysiłku. Ich niezłomność bezpiecznie łagodzi strach - doświadczając niebezpieczeństw bohaterów intuicyjnie wiemy, że baśniom można zaufać, lęk o los postaci czystego serca jest bezpodstawny.

"Mój brat czarodziej", Anna Czerwińska-Rydel

Rumieńce zaangażowania odmieniają rzeczywistość, upiększając ją fantazją barw, ikry i radości. Nieustannie pławił się w nich młody Julek Tuwim, twórczym niepokojem wytrącając myśli z wygody, wytyczając coraz bardziej intrygujące ścieżki, podszepty niespokojnego ducha poczytując za życiowe credo.

„Dzieci doktora Motyla”, Wojciech Mikołuszko; ilustracje: Przemysław Liput

Autentyczna pasja ma moc skutecznego rozprzestrzeniania się. Doktor Motyl od lat bada życie ginącego jasnoniebieskiego motyla - modraszka ariona, pasożyta mrówek. Ekologiczny zapał rodzica udziela się Basi i Jaśkowi. Dwójka zaradnych dzieci z ogromnym zaangażowaniem walczy o zaniechanie planów budowy autostrady na cennych, bo przyjaznych motylom, łąkach.

"Noc bez księżyca", Shira Gefen i Etgar Keret; ilustracje: David Polonsky

Pogodne myśli nucą łagodną kołysankę, serdecznie tuląc do snu. Mała Zohar łaknie jej - czuje niepokój, bo zapowiadany przez tatę księżyc nie świeci, a potrzebuje otuchy jego blasku. Samotne chwile gubią spokój myśli, dziewczynka wyrusza więc na poszukiwanie nocnego towarzysza: srebrzystego księżyca.

"Pulpet i Prudencja. Smocze Pogotowie Przygodowe", Joanna Olech

Śmiechem rozbroić można praktycznie wszystko; Pulpet i Prudencja - dwa bystre smoki, dzieci Pompona z książki "Pompon w rodzinie Fisiów"- demaskują nim ludzkie wady oraz nietaktowne zachowania, oswajają to, co obce lub niechciane. Humor ułatwia im zaakceptowanie

"Chusta Babci", Åsa Lind; ilustracje: Joanna Hellgren

Trzeba spokoju, zatrzymania się w codzienności, by zadumać się, poukładać i wygładzić myśli. Tłok rodzinnego spotkania powrót babci ze szpitala miesza z zamętem poczęstunku, płaczem, szczekaniem psa... Trudno usłyszeć to co, ważne, poczuć się bezpiecznie.

"O Malarzu rudym jak cegła", Janusz Stanny

Wyobraźnia ułatwia zaleczanie braków codzienności; tytułowy malarz zaklina nią przestrzeń stworzonego przez siebie domu, niepogodę, okna dziecięcych pokoi... Jest czarodziejem o czarnej pelerynie, z pomocą farb, kredek i tuszu bliskiej rzeczywistości doprawiającym wygodę i uśmiech.

"Kici kici miau (kocia kołysanka)", Józef Wilkoń

Kot bez trudu zaskarbi uwagę świadków jego obecności - przejmująco miauknie, zaprezentuje swą zwinność, skuli się w urokliwy kłębek... Wilkoniowy  jest ruchliwym figlarzem; rozczulającym miauczeniem zachęci do snucia przypuszczeń na temat jego pragnień.

"Raz, dwa, trzy, Piaskowy Wilk", Åsa Lind; ilustracje: Kristina Digman

Mówić i być wysłuchanym to prawdziwy skarb, trafić na zrozumienie - jeszcze większy. Pośpiech mu nie sprzyja, łatwiej więc doświadczać go dzieciom niż stale zabieganym dorosłym. Kilkuletnia Karusia opowiada chętnie, potok jej ciekawych i niezwykle dziecięcych rozważań często jednak tamują rodzice

"Pajączek", Eric Carle

Cierpliwość jest niedziecięca; nie każdy ją zna - niełatwo dojrzewa się do niej, jej niewygoda czasem wręcz boli. Obiecuje sprawy ważne a niedostępne niezaprzyjaźnionym, choćby dlatego warto zapałać do niej sympatią.

"O tych, którzy się rozwijali", Iwona Chmielewska

Nie każdy ma w sobie wyczucie dostrzegania potrzeb oraz wyzwań codzienności; oni upiększali nim siebie i świat! Rozwijali się, bezinteresownie podążając za osobistym głosem. Najnowsza książka Iwony Chmielewskiej (autorki m.in.: "O wędrowaniu przy zasypianiu") stawia subtelny

"Noc na ulicy Czereśniowej", Rotraut Susanne Berner

Ciemność nocy sprzyja tajemnicom, jej brak wyrazistości podsyca fantazję, intryguje, wycisza. Ulicę Czereśniową odkrywamy na nowo z każdą porą roku, choćby tomem "Zima"; otulający ją granat odsłania nieznany urok miasteczka.

"Puszka", Barbara Kosmowska

Zaufanie to nie towar z ruchliwego supermarketu; nie obdarza się nim każdego, rzadko natychmiast. Burzy dystans, rozkłada kładki serdeczności, potrafi jednak i dotkliwie boleć. Mimo ponurych doświadczeń szukamy go - jak żyć bez nadziei?

"Wilczek", Gerda Wagener; ilustracje: Józef Wilkoń

Czasem w lustrze cudzych opinii potrzebujemy zobaczyć siebie; trudno przegryźć gorzkie sądy - potrafią wzbudzić egzystencjalny niepokój. Coś, co jawiło się jako zwyczajne, nagle zaczyna przeszkadzać i boli.

"O Melanii, Melchiorze i panu Przypadku", Roksana Jędrzejewska-Wróbel; ilustracje: Paweł Pawlak

Nieśmiałość krępuje starania o serdeczny międzyludzki kontakt; trudno zrozumieć ją błyskotliwej przebojowości, ciężko zaakceptować osobistą. Ciemne okulary oraz słomkowy kapelusz maskują brak pewności siebie, wyraźnie odcinając Melanię od świata,

"Wózek Maksa", Barbro Lindgren; ilustracje: Eva Eriksson

Zachłanna małoletniość chciałaby dla siebie możliwie najwięcej, dopiero z wiekiem człowiek otula się minimalizmem... Nieduży Maks, pchając przepełniony zabawkami wózek, wyrusza z domu na spacer. Nie jest to łatwa czynność

"Asiunia", Joanna Papuzińska; ilustracje: Maciej Szymanowicz

Wojna skąpo częstuje uśmiechem nawet skore do radości dzieci! Pięcioletnia Asiunia (mała Joanna Papuzińska - to książka autobiograficzna!) coraz wyraźniej doświadcza jej obcych komunikatów, zdarzeń, realiów; patrzy na nie dziecięcymi oczami, nie do końca pojmując.

"Świat według dziadka", Zofia Stanecka; ilustracje: Bogna Pniewska

Witalna młodość nieczęsto siedzi, kiedy jednak zatrzyma się, całą sobą zapatrzy się, zasłucha, nasyci chwilą... Chętnie wdaje się w pogawędki - dialogiem zaspokaja ciekawość światem, sprzyjając przyjaźni; bogatszy nimi Ryś stopniowo poznaje własnego dziadka.

"Wyspa mojej siostry", Katarzyna Ryrych

Niepełnosprawność krępuje zdrowych - nie błyszczy prezencją, trudno ją zrozumieć, płoszy spontaniczność zachowań... Jej wyspy są odległe, inne od wielu; najwygodniej odwrócić od nich oczy, pozostawić same.

"A dlaczego?", Anna-Clara Tidholm

Zmiana perspektywy - przyglądanie się sprawom blisko oraz z daleka - pozwala widzieć i rozumieć więcej. Maluszkom trudno o plastyczny zoom, zwykle kadrują, wyłapując detale, dziwiąc się przy tym niejednemu; dorośli potrafią spojrzeć szerzej

"Kraków dla młodych podróżników", Marta Spingardi; ilustracje: Marianna Oklejak

Atmosferę miast lepią ludzie - ich sympatie, działania, marzenia... Odkrywanie klimatu miejsc daje niesamowitą przyjemność, pozwala też dostrzec lub docenić niezauważane wcześniej okruchy rzeczywistości własnej i cudzej. Warto podróżować!

"Piłka Eli", Catarina Kruusval

Sfera uczuć i emocji wplątuje się niemal w każdą czynność; mimo że oswajamy ją latami, wciąż bywa delikatna oraz krucha. Niełatwe doświadczanie ich łagodnie obłaskawiają książki. Elę intryguje prezent skryty w pudełku, radość z otrzymanej piłki jest przeogromna,

"Cztery strony czasu", Iwona Chmielewska

Mijają ludzie, ich dzieła, przedmioty, którymi się otaczali, niezmiennie trwa czas - fenomen. Mierzący go zegar wystukuje niby bliźniacze, a jednak różne godziny: każdą naznacza indywidualne istnienie. Nigdy nie wraca; odwieczny rytm jednym się wlecze, według drugich gna, inaczej odczyta go każdy byt.

„Czarownica piętro niżej", Marcin Szczygielski; ilustracje: Magda Wosik

Niektóre miejsca szczególnie pachną latem; świat "Czarownicy piętro niżej" zanurzony jest w nim po brzegi! Ciabcia (cioteczna babcia) częstuje zupą czereśniową, jej ogród pęcznieje różnorodnością plonów, Maja jedzie pociągiem, by wakacje spędzić u staruszki Apolonii...

"Bobo poznaje świat", Markus Osterwalder

Im dzieci starsze, tym plany rodzinnych wycieczek zataczają śmielsze kręgi. Już nie tylko dom, podwórko, sklep czy plac zabaw znajomo się uśmiechają! Pokochany przez całą(!) naszą rodzinę bohater części pierwszej ("Bobo"), w tomie drugim

"Czy umiesz gwizdać, Joanno?", Ulf Stark; ilustracje: Anna Höglund

Serdeczna więź uskrzydla, dając siłę do realizowania pragnień - własnych i osób bliskich. Mały Ulf (imiennik autora) pomaga przyjacielowi doświadczyć jak to jest być wnukiem: zaprowadza go do domu starców. Tam, podobnym własnemu plastrze,

"Wymyśl coś!", Anna-Clara Tidholm

Nuda jest niezbędna! W chaosie codziennego pośpiechu właśnie ona pozwala dostrzec zagubione perełki. Daje gościnny czas, w którym wsłuchać się można w podszepty wyobraźni, rozbudzić inwencję, pomyśleć inaczej. Staram się konfrontować z nią moje dzieci - wyobraźnia rozkwita.

"Tato, a dlaczego? 50 prostych odpowiedzi na piekielnie trudne pytania", Wojciech Mikołuszko; ilustracje: Tomasz Samojlik

Rezultat rozbudzenia dziecięcej ciekawości bywa męczący - odwaga zadawania pytań nie tylko angażuje energię oraz czas opiekunów, motywuje też do pogłębiania wiedzy, przede wszystkim jednak stwarza okazję do wspólnej fascynującej przygody! Zwykle nie trzeba wiele

"Chrupek i Miętus – dzikie zwierzęta", Delphine Bournay

Absurd otwiera na nieoczywistość; daje dystans do rzeczywistości, by obnażyć prawdę o niej. Uwypuklając cienie i zmieniając optykę, miesza priorytety. Dzieci zwykle nie zwracają uwagi na jego dziwność, granica między realnością a zmyśleniem jest dla nich krucha - elastyczność myśli

"Księga dźwięków", Soledad Bravi

W zabawach odgłosami kiełkują zalążki teatru, Soledad Bravi hojnie częstuje nimi najmłodszych. Znane dźwięki tłoczą się w opasłym tomie; robi się wokół gwarno na kształt prawdziwego jarmarku! Mnóstwo zwierząt rodzimych i egzotycznych, powszechne oraz mniej oczywiste przedmioty nie tylko domowe, rozmaite pojazdy...

"Ryjówka przeznaczenia", Tomasz Samojlik

Echem wdzięczności odbija się bycie miłym mimo odmiennych przekonań i natury otoczenia. Dobrzyk, postępujący wbrew instynktowi ryjówek, nosi imię znaczące: ma miękkie serce, nieobojętne wobec cierpienia oraz krzywdy;

"Auto", J. M. Brum, ilustracje: Jan Bajtlik

Rodzinne rytuały potrafią dumnie pęcznieć radością! Celebrowanie ich szczególnie lubią dzieci - dają okazję do wspólnych chwil, włączają młodych w fascynujący ich świat dorosłych, podszeptują jednoczące działania... "Auto" skupia familijną obrzędowość

"Daleko czy blisko", Anna Onichimowska, ilustracje: Ewa Poklewska-Koziełło

Nasiąkając indywidualnymi doświadczeniami inaczej postrzegamy fakty - odmienność życiowych historii generuje sprzeczne komentarze. Nawet bliskim zbyt lekko przychodzą wartościujące opinie! Cudza perspektywa nie jest łatwa:

"Nieźle to sobie wymyśliłeś, Albercie", Gunilla Bergström

Obietnica zabawy z tatą jest warta cierpliwości; szczęśliwie, czekanie umilają podszepty fantazji, serwującej osobliwe pomysły;) Szczególnie sprzyjają jej przestrzenie niewypełnione po brzegi - pozornie zamieszkuje je nuda. Albert z zapałem wyczekuje taty

"Findus się wyprowadza", Sven Nordqvist

Przyjaźń to tysiące powodów do radości, lepią ją również ustępstwa, wrażliwe na potrzeby osoby bliskiej - wsłuchiwanie się w nie i odpowiadanie. Ważne, by swym ciepłem działania potrafiły otulić pragnienia każdego z przyjaciół.

"Nowy Jork", Zdeněk Mahler; ilustracje: Vladimír Fuka

Gdy fascynacja otworzy potok słów, nie zamilkną zbyt szybko jego frazy; ich soczystość popłynie lekko - nagość zachwytu jest bezsprzeczna i ślepa! Czuć go już od pierwszych kart "Nowego Jorku" - strony tętnią autentycznym podziwem dla geniuszu twórców metropolii.

"Wierszyki domowe", Michał Rusinek; ilustracje: Joanna Rusinek

Gawęda przewodnika formuje charakter wycieczki, ta jest humorystyczną pochwałą samodzielności myślenia. Rodzeństwo Rusinków zaprasza na - zdawałoby się, że banalny - spacer po domu. Michał z Joanną gościnnie otwierają drzwi, zatrzymują się przy

"Ziuzia", Malina Prześluga; ilustracje: Robert Romanowicz

Wyobraźnia, której dano szansę na bujniejszy rozwój, wzmacnia swych właścicieli; jej zaradnością, kreatywnością, niezależnością potrafią więcej! Czasem komplikuje im życie, w zamian jednak serwuje bezpieczne schronienie, pomaga dziwność świata widzieć jako naturalną, zachęca do

"Dziewczynka z parku", Barbara Kosmowska, ilustracje: Emilia Dziubak

Niechciane wspomnienia ranią; nie radzą sobie z nimi słowa dorosłych oraz dzieci. Trzeba cierpliwości i ciepła, by je w sobie oswoić, zaakceptować teraźniejszość, przestać żyć tym, co minione. Nawet tak trudne fakty jak śmierć ukochanego taty i męża, własna choroba,

"Uśmiechnięta Planeta i inne czarodziejskie opowieści", Joanna Papuzińska, ilustracje: Jola Richter-Magnuszewska

Mimo nasilającego się ludzkiego zakorzenienia w codziennym pośpiechu nasza (a szczególnie Joanny Papuzińskiej, autorki m.in. "Opowieści") planeta niezmiennie uśmiecha się baśnią! Z przyjacielskim spokojem czeka na tych, którzy potrafią marzyć, lubią zabawę wyobraźnią - rozsieje

"Kurczę blade", Wanda Chotomska, ilustracje: Edward Lutczyn

Jak cień: nieodłącznie i blisko snuje się strach; duet Chotomska-Lutczyn nakłada mu dowcipny kostium - łatwiej nim oswoić lęki. Nakreśleni bohaterowie (wytrwały dziadek i świeżowyklute kurczę) nie mają powodu do śmiechu - staruszek właśnie pożegnał marzenie o

"Wojna liczb", Juan Darién

Walka drapieżnie odejmuje, miłość dodaje z serdecznością - sugestywnym działaniem matematycznym Juan Darién tłumaczy dzieciom mechanizmy wojny. Niewielka ilość zdań (na każdej z rozkładówek bywa jedno, najwyżej dwa) pęcznieje od głębokich a prosto skrojonych

"Mam oko na liczby", Aleksandra i Daniel Mizielińscy

Niewiele gier sprawia przyjemność, gdy bawi się nimi w pojedynkę - uwalnianie emocji uskrzydla;) Wypatrywanka Aleksandry i Daniela Mizielińskich (ich strona tutaj) ma moc rozpalania wypieków - rumieńców  przejęcia, niecierpliwości, zaskoczenia; naturalnym jawi się impuls dzielenia

"Dokąd iść? Mapy mówią do nas", Heekyoung Kim; ilustracje: Krystyna Lipka-Sztarbałło

Kawałek a nawet cały świat zapisać można za pomocą znaków: tak powstają mapy - subiektywny, bo wybiórczy opis rzeczywistości. Które z tysięcy rozsianych wokół elementów wychwyci i naniesie pryzmat kartografa zależy od jego upodobań oraz doświadczeń - splot środków, pomysłów, znaków

"Norka zagłady", Tomasz Samojlik

Niełatwo subtelnie przemycić informacje z obszaru przyrody i ekologii - choć piękno natury jest niezaprzeczalne, wykład o niej (niemal jak każdy) w pewnym momencie potrafi znudzić. Komiks Tomasza Samojlika (jego blog tutaj) uderza dbałością o szczegóły; natężenie pracy dostrzegam na